Ο Πάνσεπτος Πατριαρχικός Ναός του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Φωτογραφία εξωφύλλου: Klearchos Kapoutsis / Wikimedia Commons / CC BY 2.0

Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής» της Τρίτης 17 Νοεμβρίου, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε στείλει στον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν λίστα με 25 μητροπολίτες, προτείνοντας να τους χορηγηθεί τουρκική υπηκοότητα, και ο Τούρκος πρόεδρος την έκανε δεκτή. Στη λίστα, κατά την εφημερίδα, περιλαμβάνεται και ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Μακάριος (Γρινιεζάκης). Η υπηκοότητα δεν είναι τυπικότητα: χωρίς αυτήν κανείς ιεράρχης δεν μπορεί να συμμετάσχει στη Σύνοδο ή να εκλεγεί Πατριάρχης.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Φωτογραφία: Διοίκηση του Προέδρου της Ουκρανίας (President.gov.ua) / Wikimedia Commons / CC BY 4.0
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Φωτογραφία: Διοίκηση του Προέδρου της Ουκρανίας (President.gov.ua) / Wikimedia Commons / CC BY 4.0

Τι γράφει η «Καθημερινή»

Η πληροφορία δημοσιεύθηκε στη στήλη παρασκηνίου «Εντός και Εκτός» (17/11/2026, 07:46). Σύμφωνα με το κείμενο, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος είναι ιεράρχης «αγαπητός στον λαό» και με συμπάθειες στη Σύνοδο, ενώ ο αρθρογράφος σχολιάζει ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος ίσως δέχθηκε την εξέλιξη με «ελαφρύ σοκ», εκτίμηση της στήλης και όχι διαπιστωμένο γεγονός.

Το δημοσίευμα δεν αναφέρει πότε στάλθηκε η λίστα, πότε εγκρίθηκε, ποιοι είναι οι υπόλοιποι 24 μητροπολίτες, ούτε αν η έγκριση έχει δημοσιευθεί με προεδρική απόφαση. Μέχρι τη σύνταξη του παρόντος, δεν εντοπίσαμε την πληροφορία σε άλλη ανεξάρτητη πηγή ή σε επίσημη ανακοίνωση, και το Φανάρι δεν έχει σχολιάσει δημόσια.

Γιατί μετράει η υπηκοότητα

Ο Πατριάρχης και τα μέλη της Αγίας και Ιεράς Συνόδου πρέπει να είναι Τούρκοι υπήκοοι. Γι' αυτό, όπως έγραφε η Hürriyet ήδη τον Ιούλιο του 2010, η Άγκυρα επρόκειτο να δώσει τουρκικά διαβατήρια σε μητροπολίτες του εξωτερικού. Τότε είχαν υποβάλει αίτηση 17 μητροπολίτες, ενώ στο Πατριαρχείο υπήρχαν 14 μητροπολίτες με τουρκική υπηκοότητα, μαζί με τον Βαρθολομαίο.

Τον Φεβρουάριο του 2015, σύμφωνα με το «Βήμα» και τη Romfea, η τουρκική κυβέρνηση χορήγησε υπηκοότητα σε ακόμη 10 ανώτερους κληρικούς, ανάμεσά τους 4 μητροπολίτες. Μεταξύ αυτών ήταν ο τότε Μητροπολίτης Γαλλίας και νυν Χαλκηδόνος Εμμανουήλ. Τα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ως τότε περίπου 35 ιεράρχες και κληρικοί είχαν γίνει Τούρκοι υπήκοοι.

Μια μαζική έγκριση 25 ονομάτων, εφόσον επιβεβαιωθεί, διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των πιθανών διαδόχων.

Ένα ερώτημα που μένει ανοιχτό

Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Μακάριος (Γρινιεζάκης), στα εγκαίνια του ναού της Αγίας Σοφίας στην Αδελαΐδα (2022). Φωτογραφία: Jamieson.N / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0
Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Μακάριος (Γρινιεζάκης), στα εγκαίνια του ναού της Αγίας Σοφίας στην Αδελαΐδα (2022). Φωτογραφία: Jamieson.N / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Τον Νοέμβριο του 2023, η «Πατρίς» (16/11) και το Katanixi (25/11), επικαλούμενα «διπλωματικές πηγές», έγραφαν ότι ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος είχε ήδη λάβει τουρκική υπηκοότητα και διαβατήριο. Η πληροφορία εκείνη δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ επίσημα. Γιατί λοιπόν το όνομά του εμφανίζεται ξανά σε λίστα υπηκοότητας το 2026; Ήταν λανθασμένα τα δημοσιεύματα του 2023 ή η λίστα αφορά άλλο στάδιο της διαδικασίας; Η απάντηση μπορεί να δοθεί μόνο από το Φανάρι ή την Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας.

Η κούρσα της διαδοχής

Η συζήτηση για τον διάδοχο του Βαρθολομαίου απασχολεί τον ελληνικό Τύπο εδώ και χρόνια. Ο ΣΚΑΪ έγραφε τον Αύγουστο: «Έξι χρόνια ψάχνουν διάδοχο για έναν Πατριάρχη που δεν φεύγει». Αρθρογράφος του The National Herald υποστήριζε πέρυσι ότι 42 έως 45 ιεράρχες της διασποράς έχουν πολιτογραφηθεί, ενώ οι γεννημένοι Τούρκοι υπήκοοι μητροπολίτες είναι οκτώ, αριθμοί που αποτελούν εκτίμηση του αρθρογράφου και όχι επίσημα στοιχεία.

Για τη Ρωμιοσύνη της Πόλης, η εκλογή του επόμενου Πατριάρχη δεν είναι εκκλησιαστική υπόθεση μόνο: επηρεάζει άμεσα το μέλλον των σχολείων, των βακουφίων και των νοσοκομείων της κοινότητας.

Η Γνώμη μας

Αν το δημοσίευμα επιβεβαιωθεί, πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις για το Φανάρι των τελευταίων ετών. Το ότι ο δρόμος προς τον Οικουμενικό Θρόνο περνά από μια υπογραφή στην Άγκυρα δείχνει, για ακόμη μία φορά, πόσο περιορισμένη είναι η ελευθερία του Πατριαρχείου να αποφασίζει μόνο του για το μέλλον του. Η διεύρυνση του κύκλου των υποψηφίων είναι θετική για την Εκκλησία, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι κανόνες του παιχνιδιού δεν γράφονται στο Φανάρι.

Ταυτόχρονα, μια τόσο κρίσιμη υπόθεση δεν πρέπει να μένει στο επίπεδο των στηλών παρασκηνίου. Η κοινότητα της Πόλης έχει δικαίωμα να ξέρει: ποιοι είναι οι 25, πότε εγκρίθηκε η λίστα και με ποια διαδικασία. Ζητάμε από το Φανάρι μια σαφή ενημέρωση, γιατί η διαδοχή αφορά όχι μόνο τη Σύνοδο αλλά και κάθε Ρωμιό που κρατά ζωντανούς τους θεσμούς μας εδώ.

Πηγές

[Καθημερινή, «Εντός και Εκτός: Στη λίστα του Οικουμενικού και ο Αυστραλίας», 17/11/2026](https://www.kathimerini.gr/politics/564592876/entos-kai-ektos-sti-lista-toy-oikoymenikoy-kai-o-aystralias/)

[Hürriyet, «Patrik adaylarına vatandaşlık kapıda», 22/07/2010](https://www.hurriyet.com.tr/dunya/patrik-adaylarina-vatandaslik-kapida-15387311)

[Το Βήμα, «Τουρκία: Ιθαγένεια σε ιεράρχες του Οικουμενικού Πατριαρχείου», 19/02/2015](https://www.tovima.gr/2015/02/19/world/toyrkia-ithageneia-se-ierarxes-toy-oikoymenikoy-patriarxeioy/)

[Romfea, «Μητροπολίτες και κληρικοί που έλαβαν την τουρκική υπηκοότητα», 18/02/2015](https://archive.romfea.gr/oikoumeniko-patriarxeio/oikoumeniko-patriarxeio/30184-2015-02-18-20-49-08)

[Πατρίς, «Η διαδοχή του Βαρθολομαίου, το παρασκήνιο…», 16/11/2023](https://www.patris.gr/ellada/diadochi-vartholomaioy-to-paraskinio-emploki-kritikoy-ierarchi-makarioy/)

[Katanixi, «Θα είναι ο Αυστραλίας Μακάριος ο επόμενος Οικουμενικός Πατριάρχης;», 25/11/2023](https://katanixi.gr/tha-einai-o-aystralias-makarios-o-epomenos-oikoymenikos-patriarchis/)

[ΣΚΑΪ, «Φανάρι: Έξι χρόνια ψάχνουν διάδοχο για έναν Πατριάρχη που δεν φεύγει…», 14/08/2026](https://www.skai.gr/news/greece/fanari-eksi-xronia-psaxnoun-diadoxo-gia-enan-patriarxi-pou-den-feygei)

[The National Herald (άρθρο γνώμης), «The Turks Regulate and Determine the Election of the Patriarch», 18/11/2025](https://www.thenationalherald.com/the-turks-regulate-and-determine-the-election-of-the-patriarch/)

Φωτογραφίες: οι εικόνες προέρχονται από το Wikimedia Commons και αναπαράγονται σύμφωνα με τις αντίστοιχες άδειες (CC BY 2.0, CC BY 4.0, CC BY-SA 4.0).