Σήμερα, 15 Νοεμβρίου, αρχίζει η νηστεία των Χριστουγέννων. Στα Κοτύωρα του Πόντου (σημερινό Ordu) τη λέγανε «Τη Χριστού η Νεστεία» και κρατούσε 40 μέρες, από τις 15 Νοεμβρίου ως τις 24 Δεκεμβρίου. Ο λαογράφος Ξενοφών Άκογλου γράφει ότι, αν και θεωρούνταν ισότιμη με τη νηστεία των Αγίων Αποστόλων, την κρατούσαν με περισσότερη ευλάβεια. Εκτός από Τετάρτη και Παρασκευή, έτρωγαν λάδι και ψάρι. Όσο πλησίαζαν τα Χριστούγεννα η νηστεία γινόταν αυστηρότερη, για να νιώσουν πιο έντονα τη χαρά της γιορτής.
Και ο μήνας που έρχεται είχε ποντιακό όνομα από τη γιορτή: Χριστιανάρτ’ς στα Κοτύωρα, την Τραπεζούντα, τη Σάντα και τη Χαλδία, Χριστιενάρης στην Κερασούντα και την Τρίπολη. Στην Ινέπολη τον έλεγαν και «Σαρανταήμερο», από τη νηστεία. Μια παροιμία των Κοτυωριτών έλεγε: «Χριστιανάρτς φέρ’ τον κρύον, νασάν εκείνον π’ έχ’ τον βίον» (ο Δεκέμβρης φέρνει το κρύο· χαρά σε όποιον έχει το βιος του).
Τις πρώτες μέρες του Δεκέμβρη (Αγία Βαρβάρα 4/12, Άγιος Σάββας 5/12, Άγιος Νικόλαος 6/12), τα «Νικολοβάρβαρα», οι Πόντιοι τις συνέδεαν με το δυνατό κρύο και έλεγαν: «Αε-Βαρβάρα φύσα, Αε-Σάββα χιόντσον, Αε-Νικόλα στίβαξον». Τη μέρα της Αγίας Βαρβάρας οι γυναίκες στα Κοτύωρα απέφευγαν να δουλέψουν και δεν μαγείρευαν όσπρια, επειδή θύμιζαν τα σημάδια της ευλογιάς, από την οποία η Αγία προστάτευε τα παιδιά.
Πηγές
Πηγή: Kotsari.com (Β. Πολατίδης) — Δεκέμβριος «Χριστιανάρτς», Λαογραφικά Κοτυώρων Ξ. Άκογλου http://www.kotsari.com/laografia/ithi-kai-ethima-ton-ellinon-tou-pontou-gamilia-ethima-ethima-vaftisis-paidion-vaftisia-gamos-dromena-ton-ellinon-pontion/1075-ethima-dodekaimerou-kotyoron-dekemvrios
Πηγή: Pontosnews — Χριστιανάρτ’ς, αλλά και Χριστουγενάρτ’ς (1/12/2023) https://www.pontosnews.gr/343051/pontos/christianarts-alla-kai-christougenart/
Χιονισμένη η Παναγία Σουμελά (φωτογραφία αρχείου). Φωτογραφία: Pontosnews.

