Η ιστορία του ζαχαροπλαστείου Üstün Palmiye δείχνει πώς μια ρωμαίικη συνταγή άντεξε τις απελάσεις και φτάνει ως τις μέρες μας.

Στη Ρωμιοσύνη της Πόλης η μυρωδιά της μαστίχας και του μαχλεπιού θυμίζει αμέσως γιορτή. Λίγα μαγαζιά τη διατηρούν τόσο πιστά όσο το ζαχαροπλαστείο Üstün Palmiye στα Ταταύλα (Kurtuluş), στην οδό Baruthane.

Η ιστορία του ξεκινά τη δεκαετία του 1950. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, ο Φεχμί Γιλντιράν ήρθε το 1952 στην Πόλη από το Μπολού της Ανατολίας, 14 χρονών, με όνειρο να γίνει μάγειρας. Στο Πέραν έγινε μαθητευόμενος του Ρωμιού ζαχαροπλάστη Γιώργου Φωτιάδη. Ειδικότητα του Φωτιάδη ήταν το πασχαλινό τσουρέκι, το «paskalya çöreği». Το ζυμάρι αρωματιζόταν με μαχλέπι και μαστίχα Χίου και πλεκόταν σε τρεις κοτσίδες. Αλειφόταν με αυγό και γάλα, πασπαλιζόταν με αμύγδαλο φιλέ και ψηνόταν ώσπου να πάρει βαθύ καστανό χρώμα.

Οι δύο άνδρες δούλεψαν μαζί για χρόνια, παρά τα Σεπτεμβριανά του 1955. Μαζί προμήθευαν τις χριστιανικές κοινότητες της Πόλης με γλυκά όλο τον χρόνο. Το 1964 όμως η τουρκική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα απέκλειε τους Ρωμιούς από ορισμένα επαγγέλματα και θα απέλαυνε περισσότερους από 50.000 ανθρώπους. Ο Φωτιάδης ήταν ανάμεσά τους. Το 1965, με μία μόνο εβδομάδα προθεσμία, πούλησε το μαγαζί στον νεαρό Γιλντιράν και έφυγε για την Αθήνα. Οι δύο φίλοι συναντήθηκαν αρκετές φορές μέχρι τον θάνατο του Φωτιάδη το 1996.

Από το 2005 το ζαχαροπλαστείο στεγάζεται στα Ταταύλα, και σήμερα το διευθύνει η επόμενη γενιά της οικογένειας. Ο Guardian ανέφερε το 2021 ότι το Üstün Palmiye ήταν το μόνο ζαχαροπλαστείο που χρησιμοποιούσε ακόμη πραγματική μαστίχα από την Ελλάδα. Την εβδομάδα του Πάσχα πουλούσε τότε περίπου 3.000 κιλά τσουρέκια, με παραγγελίες από Πατριαρχεία, εκκλησίες και σχολεία. Η ιστορία των δύο φίλων έχει παρουσιαστεί και σε τουρκικά μέσα.

Το τσουρέκι συνδέεται κυρίως με το Πάσχα, όμως στη Ρωμιοσύνη ψήνεται και τις άλλες γιορτές του χρόνου. Μια επίσκεψη στο μαγαζί είναι και μια μικρή βόλτα στη μνήμη των Ταταύλων.

Πηγή: The Guardian, https://www.theguardian.com/world/2021/apr/04/easter-promise-the-patisserie-built-on-a-friendship-that-bridges-istanbuls-divide · TheTOC, https://www.thetoc.gr/koinwnia/best-of-internet/to-tsoureki-pou-gefuronei-i-sugkinitiki-istoria-enos-ellinotourkikou-zaxaroplasteiou-stin-konstantinoupoli/ · Hürriyet, https://www.hurriyet.com.tr/gundem/zorluklarin-ayiramadigi-dostluk-41783556

Φωτογραφία: Free smyrnan, CC BY-SA 3.0, μέσω Wikimedia Commons