Σήμερα, 14 Νοεμβρίου, γιορτάζει ο Απόστολος Φίλιππος και αύριο αρχίζει η σαρανταήμερη νηστεία των Χριστουγέννων. Γι’ αυτό σε πολλά μέρη η μέρα λεγόταν «μικρή αποκριά»: ήταν η τελευταία μέρα που έτρωγαν κρέας ως τα Χριστούγεννα.

Στα Φάρασα της Καππαδοκίας δεν είχαν ξωκλήσι του Αγίου Φιλίππου. Γιόρταζαν στον ναό του Άη Βαράση, στο χωριό, «στις 14 του Νοέμβρη, και τότε απόκρευαν». Οι Φαρασιώτες έλεγαν μια ιστορία: ο Άη-Φίλιππας ήταν γεωργός. Γυρίζοντας από το χωράφι, είδε έναν φτωχό να μαζεύει μια ψόφια κότα από ένα χάλασμα. «Τα παιδιά μου πεινάνε, θα την ψήσουμε να κάνουμε αποκριά», του είπε. Ο Φίλιππος έσφαξε το βόδι του και μοίρασε το κρέας σε όλους τους φτωχούς. Το βράδυ, όταν πήγε να ταΐσει το άλλο του βόδι, βρήκε δίπλα του ζωντανό και εκείνο που είχε σφάξει.

Την παράδοση κατέγραψαν οι λαογράφοι Δημήτριος Λουκόπουλος και Δημήτριος Πετρόπουλος στο βιβλίο «Η λαϊκή λατρεία των Φαράσων» (Αθήνα, 1949), από Φαρασιώτες πρόσφυγες. Είναι από τις λίγες αφηγήσεις που μας έμειναν από ένα χωριό που ερήμωσε με την ανταλλαγή του 1924. Παρόμοιες ιστορίες για τον «Φίλιππα τον γεωργό» λέγονταν και σε άλλα μέρη του ελληνισμού. Μια παροιμία λέει: «Ο φτωχός ο Φίλιππος στο χωράφι απόκρευε».

Πηγές

Πηγή: Ακαδημία Αθηνών, Κέντρο Λαογραφίας — Παράδοση «Άγιος Φίλιππος», Φάρασα (1949) https://repo.academyofathens.gr/archive/item/540427

Πηγή: Εκκλησία Online — Η γιορτή τ’ Αη-Φιλίππου https://www.ekklisiaonline.gr/nea/i-giorti-t-ai-filippou-ke-i-archi-tis-mikris-sarakostis-ton-christougennon/

Τα ελληνόφωνα χωριά της Καππαδοκίας πριν από το 1924. Wikimedia Commons, Squeaks 41, CC BY 4.0.