Η Μονή του Αποστόλου Ανδρέα στο ακρωτήρι της Καρπασίας. Wikimedia Commons, Michal Klajban, CC BY-SA 4.0.
Στις 30 Νοεμβρίου γιορτάζει ο Απόστολος Ανδρέας, ο Πρωτόκλητος, ιδρυτής κατά την παράδοση της Εκκλησίας του Βυζαντίου. Στην άκρη της Καρπασίας, στην Κύπρο, το μοναστήρι του έχει δύο πανηγύρια. Ο ιστότοπος της Εκκλησίας της Κύπρου εξηγεί γιατί: στις 30 Νοεμβρίου ο καιρός είναι συνήθως χειμωνιάτικος και το ταξίδι κρατούσε μέρες, γι’ αυτό καθιερώθηκε και η 15η Αυγούστου, η μέρα των εγκαινίων του νέου ναού το 1867.
Ο Γιάννης Σταυρινός Οικονομίδης περιγράφει το παλιό προσκύνημα: πλήθος άμαξες με βόδια, μουλάρια και άλογα, σκεπασμένες με πολύχρωμες τέντες, καβαλάρηδες και πεζοί διέσχιζαν τους χωματόδρομους του Καρπασιού «επί τρία μερόνυχτα». Έφερναν τεράστιες λαμπάδες και ζωντανά για τάμα· το μοναστήρι τους φιλοξενούσε με άφθονο κρασί, και η καμπάνα χτυπούσε χαρούμενα για όσους έφταναν από τη θάλασσα. Αργότερα πήγαιναν με λεωφορεία, πάλι για δύο–τρεις μέρες, συχνά και για να βαφτίσουν παιδιά.
Ανάμεσα στους προσκυνητές ήταν και πολλοί Τουρκοκύπριοι, που σέβονταν τον Άγιο και έφερναν κι αυτοί τα τάματά τους. Μετά το 1974, οι εγκλωβισμένοι της Καρπασίας πήγαν πρώτη φορά στη γιορτή στις 30 Νοεμβρίου 1978. Από το 2003, όταν άνοιξαν τα σημεία διέλευσης, χιλιάδες πιστοί επιστρέφουν κάθε χρόνο.
[Πηγή: Εκκλησία της Κύπρου — Ιερά Μονή Αποστόλου Ανδρέα (με παραπομπές σε Ι. Τσικνοπούλλου 1967, Χ. Ταουσιάνη 1983, Μ. Στυλιανού 2001)](https://churchofcyprus.org.cy/9184)
[Πηγή: Wikimedia Commons — φωτογραφία](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Apostolos_Andreas_Monastery_in_Northern_Cyprus.jpg)
